• İpek Kılıç

Venüs'ün Bahar Alegorisi



Sandro Boticelli’nin tabloları erken dönem Rönesans Floransa’sını titizlikle gözler önüne serdiğini söyleyebiliriz.


Saray ressamı ya da saray sanatçısı olarak tarih sayfalarında anlatılan Boticelliye, Medicini ailesine bir nişan hediyesi sipariş edilir ve Bahar Alegorisini resmeder. Bahar bahçesinde bu mitolojik figürler birbirinden bağımsız duruşlarıyla birbirlerine bir bütün oluşturmazlar. Tablonun tam ortasında Venüs’ün karnının şişkin olması doğurganlığa yorulmuşsa da aslında ‘’bahara gebe’’ olduğu anlatılmaktadır. Roma mitolojisinde Venüs aşkın, yenilenmenin, bereketin ve baharın temsilcisidir. Resmin en solundaki figür Merkür’dür. Merkür figürünü damadı model alarak yapıldığı düşünülmektedir. Öyle ki bahçeyi koruyan bir asker olarak tasvir edilmiştir. Bahçede yer alan portakallar ise Medicini ailesinin yegane sembolüdür. Tablonun en sağındaki mavi benizli kanatlı figür ise bahçeye giren tek kötü karakterdir ve Batı rüzgarı Zephyros’tan ( Zefir)’dir. Ağzında batı rüzgarlarını taşıyarak beraberinde güzel toprak, çiçek kokularını ve çiğ damlalarını getirir.


Kötü bir karakter denmesinin sebebi hemen önündeki genç kız Chloris’i yakalamaya çalışması ve ona sahip olmasından kaynaklanmakta. Gözlerinden anlaşılacağı üzere dehşet içinde koşan Chloris arkasına baktığında Zephyros ile göz göze gelir ve yakalanır. Bağırmaya çalışan Chloris’in ağzından ses yerine baharın temsilcisi çiçekler çıkmaktadır.


Bu üç güzeller ise Yunan mitolojisinde Harites olarak geçerler ve Zeus ile Eurynome’un kızlarıdır. Adları Thalia (çiçeklenme), Euphrosyne (neşe, sevinç) ve Aglaie (parlak)'dir.


Bazı sanat tarihçileri Üç Güzeller’i bu tabloda dans ettiklerini söylerler lakin ortadaki Thalia tablonun sağında yaşanan cinsel aşkı kınamış ve sırtını dönmüştür. Fakat, resmin üstünde yer alan sürprizden habersizdir. Venüs’ün hemen üstünde görünen oğlu aşk tanrısı Cupid’dir. Elinde hep okla tasvir edilen aşk tanrısını, Boticelli bu sefer gözü kapalı resmetmiş ve ‘’aşkın gözü kördür’’ sözünü simgelemiştir. Üç Güzeller’in ortasındaki Thalia olayları kınasa da birazdan kendisinden yaşça küçük olan Cupid’e aşık olacağından habersiz kınamasını sürdürmektedir.

Chloris’in hemen solunda Flora görünür. Flora doğanın tanrısıdır. Rönesans tabloları arasında benim için en zarif ve anlamlı tablodur.


Boticelli tek bir tabloda kınamayı, kınanmayı ve belki de önyargıları ve daha bi çok anlamları tek bir eserde derlemiş ve incelikle anlatmaya çalışmış. Evlilik kurumunun kutsallığını anlattığı kadar bence zorluklarını hatta evlendikten sonra da muhtemel olabilecekleri anlatmaya çalıştığını var sayıyorum.


Bu tablo Tablo şu an Uffizi Galerisi ‘’ Galleria degli Uffizi ‘’ Floransa’ da yer almaktadır.